Menu

De stad vormt een specifieke biotoop, die ook om een specifieke benadering vanuit het natuurbeheer vraagt. Natuurpunt meent dat ‘natuur in de stad’ veel te weinig aandacht en kansen krijgt en richt daarom een afdeling op in de grootste stad van Vlaanderen: de afdeling Natuurpunt Antwerpen Stad.

En dat er heel wat te verwezenlijken is in Antwerpen, mag duidelijk zijn. Mens en dier hebben nood aan meer groen, maar niet eender welk groen. Het meeste baat hebben we bij kwaliteitsvol groen: plaatsen waar inheemse planten en dieren voedsel vinden en hun ‘diensten’ aan het stedelijk ecosysteem ten volle kunnen vervullen. Slecht ecologisch beheer leidt in een stad al vlug tot onevenwichten, zoals de woekering van soorten die overlast, schade of ziektes veroorzaken. Ook de Antwerpenaar is gebaat bij ‘echte’ natuur.

Inheemse planten

Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat inheemse planten door hun duizenden jaren lange evolutie veel meer ecologische relaties hebben opgebouwd met lokale organismen dan exotische planten.

Er zijn talrijke studies uitgevoerd die duidelijk aantonen dat inheemse planten de biodiversiteit bevorderen. Ons pleidooi voor inheemse planten –ook in de stad- is dus vooral een ecologisch pleidooi!

Maar soorten kunnen dan wel inheems zijn (dus van nature in onze streek voorkomen) maar het plantmateriaal dat je van zo’n soort in de winkel koopt, kan afkomstig zijn van een andere streek in de wereld. Deze planten zijn dan evengoed niet aangepast aan onze lokale omstandigheden.

Om dat te begrijpen moeten we even terug gaan in de tijd:
Na de laatste ijstijd, zo’n 10.000 jaar geleden, hebben planten er eeuwen over gedaan om zich in Vlaanderen te vestigen. Gedurende deze periode hadden ze ruim de tijd om zich aan te passen aan de lokale bodem- en klimaatcondities. Deze aanpassingen werden telkens doorgegeven aan de nakomelingen en dat vormt meteen ook de grootste kracht van deze planten! Vaak zijn ze beter bestand tegen uitzonderlijke vorstperiodes en ziektes dan niet-autochtone planten.

Themawandelingen in de Wolvenberg

Ze zijn er terug: de themawandelingen op de Wolvenberg.

Op 28 november 2021 bracht Chantal Van Gool ons een aantrekkelijk verhaal over vogels. Ze liet ons luisteren naar het geluid van vogels, vertelde over lichaamstemperatuur en foerageergedrag van vogels, bracht ons het verschil bij tussen stads- en bosmerels.

Op 2 april 2022 kan je er samen met de gidsen Hilde Lodewijckx en Karen Milants de voorjaarsbloeiers bewonderen. De wandeling start om 10 uur en zoals naar gewoonte aan de ingang van de Wolvenberg (container).

Eind mei 2022 neemt Gunther Van Gelder je mee in het gebied om waterleven te ontdekken. Nee, je moet niet zwemmen, maar laarzen voor deze wandeling zijn wel nuttig.

De wandelingen zijn gratis. Inschrijven hoeft niet, maar mag via natuuras@gmail.com

 

 

 

 

 

 

Natuurgebieden

Natuurpunt nam het gebied Wolvenberg in 1992 in beheer. De praktische uitvoering gebeurt door de werkgroep ‘Wolvenberg Natuurlijk’ van de afdeling Land van Reyen. Ook aan de zijde van het Brilschanspark liggen enkele percelen die beheerd werden door Natuurpunt Land van Reyen.

Sinds maart 2012 zijn beide gebieden overgedragen aan ‘Natuurpunt Antwerpen Stad’. Een afdeling van Natuurpunt, zoals Natuurpunt Antwerpen Stad, is volwaardig als ze op haar grondgebied beschikt over een natuurgebied.

Wolvenberg is gelegen in het Antwerpse district Berchem. Het ligt geklemd tussen
Ring en Singel vanaf Grotesteenweg tot aan Berchem-Station. Het dankt zijn ontstaan aan grote infrastructuurwerken van én midden 19de en 20ste eeuw. Ooit lag op die plek een deel van de Antwerpse 19de-eeuwse stadsomwalling, gekend als de ‘Grote omwalling’ of ook wel ‘Brialmont-omwalling’. Na de sloop ervan kwam het te liggen naast de Kleine Ring, de grote verkeersader die in de diepte op het tracé van deze stadsverdediging werd aangelegd.

Activiteiten in Wolvenberg

Beheerwerken in Wolvenberg vinden wekelijks plaats. De taken gaan van maaibeheer over het onderhouden van het wandelpad en de aanleg van takkenschermen tot het bestrijden van exoten. Verder zijn er op gezette tijden inventarisaties van aanwezige flora en excursies.

Geen Activiteiten

Berichten omtrent Wolvenberg

Het gebied Wolvenberg bestaat uit de overblijfselen van de voormalige kazerne, met glacis en een vest. Op Wolvenberg kan men letterlijk zien hoe de natuur deze resten heeft opgenomen in het landschap. Sinds het beëindigen van de werken aan de Kleine Ring (1963) zijn ze spontaan begroeid en deels plantsoenmatig beplant. De oudste muren zijn 130 jaar oud. Mede doordat het gebied is ontstaan rondom de resten van de omwalling is het een gebied met nogal wat hoogteverschillen. Het bestaat uit struwelen, een vijver, een aantal poeltjes en verschillende graslanden.

Park Brialmont masterplan

Het natuurreservaat Wolvenberg/Brilschans maakt vanaf nu deel uit van het Park Brialmont. Al zijn er nog heel wat waters te doorzwemmen voor de plannen, zoals in het masterplan

Lees meer
Knoopkruid, zicht op de hoofdjesbloem en bladen

FONAS – Floristisch onderzoek van Natuurpunt Antwerpen Stad 2022

Onze werkgroep FONAS start opnieuw met de monitoring van enkele werkgebieden van Natuurpunt Antwerpen Stad. Per “groengebied” worden alle planten in een lijst genoteerd met enkele interessante evoluties.

Lees meer

Inventarisatie Flora & Fauna Wolvenberg

Je wist wellicht al wel dat er veel te zien is in de Wolvenberg. En dat werd recent bevestigd door een officiële inventarisatie van de flora en fauna,

Lees meer

Levende stadsbiotoop

Stad en natuur zijn één geheel.

Naast de betonnen constructies vinden we verschillende biotopen in de stad. De natuur in de stad vinden we in parken, tuinen, bermen, oevers, muren, groendaken, geveltuinen, perken, braakliggende terreinen, ….

Dieren en planten overleven overal, zelfs op plaatsen waar je het niet verwacht. De stad herbergt op een kleine oppervlakte een grote soortenrijkdom, juist omwille van het veelzijdige leefgebied.

Er is ook heel wat water te vinden in de stad zoals rivieren, stadsvijvers in parken en kleine poeltjes in tuinen.

De flora en fauna die in de stad voorkomt, wordt hier illustratief beschreven.

Gewonde dieren?

Contacteer dan Vlaams opvangcentrum Brasschaat-Kapellen 

VOC-website

Holleweg 43,
2950 Kapellen

tel. 32(0)473/48.48.97.