Menu

De stad vormt een specifieke biotoop, die ook om een specifieke benadering vanuit het natuurbeheer vraagt. Natuurpunt meent dat ‘natuur in de stad’ veel te weinig aandacht en kansen krijgt en richt daarom een afdeling op in de grootste stad van Vlaanderen: de afdeling Natuurpunt Antwerpen Stad.

En dat er heel wat te verwezenlijken is in Antwerpen, mag duidelijk zijn. Mens en dier hebben nood aan meer groen, maar niet eender welk groen. Het meeste baat hebben we bij kwaliteitsvol groen: plaatsen waar inheemse planten en dieren voedsel vinden en hun ‘diensten’ aan het stedelijk ecosysteem ten volle kunnen vervullen. Slecht ecologisch beheer leidt in een stad al vlug tot onevenwichten, zoals de woekering van soorten die overlast, schade of ziektes veroorzaken. Ook de Antwerpenaar is gebaat bij ‘echte’ natuur.

Inheemse planten

Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat inheemse planten door hun duizenden jaren lange evolutie veel meer ecologische relaties hebben opgebouwd met lokale organismen dan exotische planten.

Er zijn talrijke studies uitgevoerd die duidelijk aantonen dat inheemse planten de biodiversiteit bevorderen. Ons pleidooi voor inheemse planten –ook in de stad- is dus vooral een ecologisch pleidooi!

Maar soorten kunnen dan wel inheems zijn (dus van nature in onze streek voorkomen) maar het plantmateriaal dat je van zo’n soort in de winkel koopt, kan afkomstig zijn van een andere streek in de wereld. Deze planten zijn dan evengoed niet aangepast aan onze lokale omstandigheden.

Om dat te begrijpen moeten we even terug gaan in de tijd:
Na de laatste ijstijd, zo’n 10.000 jaar geleden, hebben planten er eeuwen over gedaan om zich in Vlaanderen te vestigen. Gedurende deze periode hadden ze ruim de tijd om zich aan te passen aan de lokale bodem- en klimaatcondities. Deze aanpassingen werden telkens doorgegeven aan de nakomelingen en dat vormt meteen ook de grootste kracht van deze planten! Vaak zijn ze beter bestand tegen uitzonderlijke vorstperiodes en ziektes dan niet-autochtone planten.

Invloed van de mens en haar activiteiten

Fauna en flora in de stad is onderhevig aan de aanwezigheid van de mens en menselijke activiteiten. De boomexcursies, die zich dit jaar  richten op de wijk Antwerpen-Noord hebben tot doel het belang en de kwetsbaarheid van natuur in een stedelijke omgeving toe te lichten.

Natuurgebieden

Natuurpunt nam het gebied Wolvenberg in 1992 in beheer. De praktische uitvoering gebeurt door de werkgroep ‘Wolvenberg Natuurlijk’ van de afdeling Land van Reyen. Ook aan de zijde van het Brilschanspark liggen enkele percelen die beheerd werden door Natuurpunt Land van Reyen.

Sinds maart 2012 zijn beide gebieden overgedragen aan ‘Natuurpunt Antwerpen Stad’. Een afdeling van Natuurpunt, zoals Natuurpunt Antwerpen Stad, is volwaardig als ze op haar grondgebied beschikt over een natuurgebied.

Wolvenberg is gelegen in het Antwerpse district Berchem. Het ligt geklemd tussen
Ring en Singel vanaf Grotesteenweg tot aan Berchem-Station. Het dankt zijn ontstaan aan grote infrastructuurwerken van én midden 19de en 20ste eeuw. Ooit lag op die plek een deel van de Antwerpse 19de-eeuwse stadsomwalling, gekend als de ‘Grote omwalling’ of ook wel ‘Brialmont-omwalling’. Na de sloop ervan kwam het te liggen naast de Kleine Ring, de grote verkeersader die in de diepte op het tracé van deze stadsverdediging werd aangelegd.

Activiteiten in Wolvenberg

Beheerwerken in Wolvenberg vinden wekelijks of twee keer per week plaats. De taken gaan van maaibeheer over het onderhouden van het wandelpad en de aanleg van takkenschermen tot het bestrijden van exoten. Verder zijn er op gezette tijden inventarisaties van aanwezige flora en excursies.

okt20

Beheerwerken in de Wolvenberg

Wolvenberg Antwerpen, antwerpen
okt27

Beheerwerken in de Wolvenberg

Wolvenberg Antwerpen, antwerpen
okt27

Herfstexcursie Wolvenberg

Hoek Posthofbrug en Singel, Berchem Antwerpen
nov3

Beheerwerken in de Wolvenberg

Wolvenberg Antwerpen, antwerpen
nov10

Beheerwerken in de Wolvenberg

Wolvenberg Antwerpen, antwerpen

Berichten omtrent Wolvenberg

Het gebied Wolvenberg bestaat uit de overblijfselen van de voormalige kazerne, met glacis en een vest. Op Wolvenberg kan men letterlijk zien hoe de natuur deze resten heeft opgenomen in het landschap. Sinds het beëindigen van de werken aan de Kleine Ring (1963) zijn ze spontaan begroeid en deels plantsoenmatig beplant. De oudste muren zijn 130 jaar oud. Mede doordat het gebied is ontstaan rondom de resten van de omwalling is het een gebied met nogal wat hoogteverschillen. Het bestaat uit struwelen, een vijver, een aantal poeltjes en verschillende graslanden.

Zijaanzicht van de akkerhommel

Akkerhommel

Hommels zijn meestal sociale insecten die in kolonies leven met een enkele koningin. Hommels hebben een rond lichaam dat bedekt is met een zachte vacht. Hommels voeden zich

Lees meer
Het drietalllig blad van de Dauwbraam

Dauwbraam

Een bramensoort die vrij veel voorkomt in Wolvenberg is de Dauwbraam. De Dauwbraam heeft een voorkeur voor een kalkrijke bodem.  De bladeren zijn drietallig en er zijn twee

Lees meer
De gehakkelde aurelia

Gehakkelde aurelia

Op 17 juli 2019 zag ik deze Gehakkelde aurelia. Deze vlinder heeft als waardplanten o.a. de Grote brandnetel, net als de Atalanta. Aurelia betekent overigens goudkleurig in het

Lees meer

Levende stadsbiotoop

Stad en natuur zijn één geheel.

Naast de betonnen constructies vinden we verschillende biotopen in de stad. De natuur in de stad vinden we in parken, tuinen, bermen, oevers, muren, groendaken, geveltuinen, perken, braakliggende terreinen, ….

Dieren en planten overleven overal, zelfs op plaatsen waar je het niet verwacht. De stad herbergt op een kleine oppervlakte een grote soortenrijkdom, juist omwille van het veelzijdige leefgebied.

Er is ook heel wat water te vinden in de stad zoals rivieren, stadsvijvers in parken en kleine poeltjes in tuinen.

De flora en fauna die in de stad voorkomt, wordt hier illustratief beschreven.

Gewonde dieren?

Contacteer dan Vlaams opvangcentrum Brasschaat-Kapellen 

VOC-website

Holleweg 43,
2950 Kapellen

tel. 32(0)473/48.48.97.