Er is de afgelopen tijd op gebied van vogels best wat gaande in het werkingsgebied van Natuurpunt Antwerpen Stad. In Oud-Berchem was er op 12 november een opmerkelijke waarneming, of beter gezegd twee opmerkelijke waarnemingen.
Op de Sint-Hubertuskerk zit namelijk sinds enkele dagen een ontsnapte sakervalk, een valkensoort die broedt in Oost-Europa tot Zuid-Siberië en Noord-China. Deze grotere valkensoort is bruin bovenaan met een contrasterend licht hoofd en wit met bruin gestreepte onderdelen. Man en vrouw hebben hetzelfde verenkleed maar het vrouwtje is groter. Op 29 oktober werd deze roofvogel tijdens het trektellen ook al opgemerkt aan de vlieghaven van Deurne. Blijkbaar heeft de ontsnapte valkeniersvogel, te herkennen aan twee zwarte kwekersringen, zijn stekje gevonden aan de Berchemse kerk waar normaal de slechtvalk uit het hoge Noorden al sinds 2016 komt overwinteren. Dit heeft, spijtig genoeg, al tot enkele confrontaties geleid want sakervalken gedragen zich agressief naar andere roofvogels. De wintergaste is sindsdien niet meer continu aanwezig op de kerk.
Maarten Mortier, die de slechtvalken monitort, was woensdag ter plaatse om poolshoogte te nemen. Tijdens een praatje met Koen Van Keer, die er toevallig passeerde, vloog er plots een houtsnip langs hen voorbij. Verbazing alom want de houtsnip, een plompe steltloper die in bossen leeft, wordt in een stad meestal dood aangetroffen. Ofwel als prooi voor slechtvalken ofwel doordat zij zich tijdens de trek te pletter vliegen tegen ramen. De ogen staan namelijk ver naar achteren op het hoofd waardoor ze tijdens een vlucht geen zicht vooruit hebben en ze afstanden moeilijk kunnen inschatten met alle gevolgen van dien. Deze houtsnip echter landde wat verder op de stoep aan het einde van de Victor Jacobslei. Helemaal van de kaart en zichtbaar verward, vloog de houtsnip terug op om vervolgens over de Singel in het natuurgebied Wolvenberg beschutting te zoeken. Het hoeft niet gezegd dat een voorbijvliegende houtsnip in de straten van Berchem wel een héél bijzondere waarneming is. Gelukkig overleefde de houtsnip al bij al zijn hachelijk avontuur.
Hoe het verder zal verlopen met de ontsnapte sakervalk en de noordelijke slechtvalk, valt nog af te wachten. Maarten heeft reeds een oproep gedaan bij de valkeniers, maar tot nog toe is de eigenaar nog niet gevonden.
De kerk in Oud-Berchem krijgt eveneens sporadisch bezoek van Junior, de veelbesproken slechtvalk uit Borgerhout. Hij weigerde destijds zijn nestplaats aan het Koxplein te verlaten. Hij bracht het jaar daarna, in 2024, zelfs zijn plusbroers en -zussen mee groot. De Junior-saga was daarmee nog niet ten einde. Zo joeg hij dit jaar zijn vader weg om vervolgens met zijn moeder te paren. Die moeder ging een kerk verder nog om met de vader, waarmee ook ettelijke paringen gebeurden. Het broeden van de eieren lieten beide mannen over aan de vrouw die bovendien voor haar eigen eten moest zorgen. De eieren lagen meer bloot dan wenselijk. Vlak voor het onverwachte uitkomen van de vier eieren dit jaar, geraakte Junior gekwetst aan het oog en verdween vervolgens. De vader van Junior nam zijn plaats terug in en bracht de vier jonge mannetjes slechtvalken mee groot. Een paar weken later dook Junior plots op en verscheen sindsdien op verschillende plaatsen, waaronder aan de felbegeerde Sint-Hubertuskerk.
De noordelijke wintergaste gaat alvast geen rustige overwintering tegemoet.
Wordt vervolgd!
houtsnip landt in Berchemse straten
noordelijke slechtvalk op Sint-Hubertuskerk
Junior op Sint-Hubertuskerk
sakervalk op Sint-Hubertuskerk
Alle foto’s: © Maarten Mortier