Vogeltelling De Stadsmus in het Brialmontpark op 7 december
Verrassingsuitstap De Stadsmus op 14 december
Tuinen in Vlaanderen cruciaal in strijd tegen klimaatverandering en biodiversiteitsverlies
Rode lijst van de wilde bijen in Vlaanderen
Over slechtvalken, een ontsnapte sakervalk én een houtsnip in Berchem!
Wandeling ‘Stille nacht, heilige nacht’ in Ertbrugge
Nieuws voor vrijwilligers
Beheerdagen in natuurreservaat Wolvenberg en proficiat aan al onze beheerders!
Internationale dag van het vrijwilligerswerk op 5 december
Vogeltelling De Stadsmus in het Brialmontpark op 7 december
Brialmontpark is het gebied waar Wolvenberg en Brilschanspark deel van uitmaken. Op de laatste telling in dit gebied werden we aangenaam verrast door de aanwezigheid van wel 4 oeverlopers. Ook de grote gele kwikstaart was toen goed te bewonderen en laat zich er regelmatig zien.
Wanneer en waarom vogeltellen?
Elke eerste zondag van de maand houden we een vogeltelling binnen ons werkingsgebied. Op die manier trachten we het vogelbestand in kaart te brengen en worden er statistieken bijgehouden hoe goed of minder goed het gaat met een vogelsoort.
Afspraakplaats: voetgangersbrug fietsenstalling – kant Wolvenberg
Zin om mee te doen? Ook beginnende vogelspotters zijn welkom!
Meer info/inschrijven via: vogelwerkgroep@natuurpuntantwerpenstad.be
Verrassingsuitstap De Stadsmus op 14 december
Tijdens de vorige verrassingsuitstap bezochten we het Rietveld van Kallo waar we o.a. baardmannetjes, purperreiger, bruine kiekendieven, sperwer, slechtvalk, tientallen wulpen en een prachtige zonsopgang mochten bewonderen. Want we genieten uiteraard ook volop van de natuur rondom ons!
Ben JIJ bereid om je gewoon te laten verrassen?
Schrijf je dan in VOOR zaterdag 13/12 via de website:
https://www.natuurpunt.be/agenda/verrassingsuitstap-vogelwerkgroep-de-stadsmus-24496
Na je inschrijving ontvang je van ons nog een mail, uiterlijk op zaterdag 13/12, waarin we je alle info bezorgen i.v.m. de afspraakplek, vervoer en de bestemming.
Wat kunnen we je al verklappen?
– We verzamelen iets voor 8.00 uur en zijn terug rond 13.00 uur.
– We organiseren ditmaal geen carpooling maar gaan met een alternatief vervoermiddel.
Tuinen in Vlaanderen cruciaal in strijd tegen klimaatverandering en biodiversiteitsverlies
Tuinen in Vlaanderen vormen een onmisbare schakel in de aanpak van hitte en biodiversiteitsverlies. Dat blijkt uit 5 jaar burgeronderzoek via het platform Mijn Tuinlab, een initiatief van Erasmushogeschool Brussel, KU Leuven en Natuurpunt, gesteund door het Departement Omgeving.
Meer dan 20.000 burgers telden bloemen, vogels en vlinders, vingen Aziatische hoornaars en beoordeelden hun eigen tuin op klimaateffect. De resultaten, die werden voorgesteld tijdens het event Tuinen in Verbinding in Leuven, tonen aan dat natuurlijk ingerichte tuinen bijdragen aan verkoeling, wateropvang en meer biodiversiteit.
Met ruim 2,5 miljoen tuinen beslaan tuinen 12 procent van het grondgebied in Vlaanderen, meer dan alle natuurgebieden samen, zegt Kirsten Bomans, bio-ingenieur en onderzoeker aan de Erasmushogeschool Brussel. “Dankzij de inzet van burgers krijgen we een uniek, fijnmazig beeld van wat er leeft in Vlaamse tuinen en hoe kleine ingrepen een groot verschil kunnen maken”.
Geïnteresseerd om je tuin klimaatvriendelijker te maken?
Neem een kijkje op:
Rode lijst van de wilde bijen in Vlaanderen
Voor het eerst heeft Vlaanderen een officiële Rode Lijst voor wilde bijen. Deze wetenschappelijke lijst, opgesteld door Natuurpunt Studie in samenwerking met het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO), beoordeelt het risico op verdwijning van de 340 inheemse bijensoorten en vormt een krachtig beleidsinstrument voor het behoud van deze onmisbare bestuivers.
Lees hier meer over op:
https://www.natuurpunt.be/publicaties/rode-lijst-van-de-wilde-bijen-in-vlaanderen-2025
Over slechtvalken, een ontsnapte sakervalk én een houtsnip in Berchem!
Er is de afgelopen tijd op gebied van vogels best wat gaande in het werkingsgebied van Natuurpunt Antwerpen Stad. In Oud-Berchem was er op 12 november een opmerkelijke waarneming, of beter gezegd twee opmerkelijke waarnemingen.
Op de Sint-Hubertuskerk zit namelijk sinds enkele dagen een ontsnapte sakervalk, een valkensoort die broedt in Oost-Europa tot Zuid-Siberië en Noord-China. Deze grotere valkensoort is bruin bovenaan met een contrasterend licht hoofd en wit met bruin gestreepte onderdelen. Man en vrouw hebben hetzelfde verenkleed, maar het vrouwtje is groter. Op 29 oktober werd deze roofvogel tijdens het trektellen ook al opgemerkt aan de vlieghaven van Deurne. Blijkbaar heeft de ontsnapte valkeniersvogel, te herkennen aan twee zwarte kwekersringen, zijn stekje gevonden aan de Berchemse kerk waar normaal de slechtvalk uit het hoge Noorden al sinds 2016 komt overwinteren. Dit heeft, spijtig genoeg, al tot enkele confrontaties geleid want sakervalken gedragen zich agressief naar andere roofvogels. De wintergaste is sindsdien niet meer continu aanwezig op de kerk.
Maarten Mortier, die de slechtvalken monitort, was woensdag ter plaatse om poolshoogte te nemen. Tijdens een praatje met Koen Van Keer, die er toevallig passeerde, vloog er plots een houtsnip langs hen voorbij. Verbazing alom want de houtsnip, een plompe steltloper die in bossen leeft, wordt in een stad meestal dood aangetroffen. Ofwel als prooi voor slechtvalken, ofwel doordat zij zich tijdens de trek te pletter vliegen tegen ramen. De ogen staan namelijk ver naar achteren op het hoofd waardoor ze tijdens een vlucht geen zicht vooruit hebben en ze afstanden moeilijk kunnen inschatten met alle gevolgen van dien. Deze houtsnip echter landde wat verder op de stoep aan het einde van de Victor Jacobslei. Helemaal van de kaart en zichtbaar verward, vloog de houtsnip terug op om vervolgens over de Singel in het natuurgebied Wolvenberg beschutting te
zoeken. Het hoeft niet gezegd dat een voorbijvliegende houtsnip in de straten van Berchem wel een héél bijzondere waarneming is. Gelukkig overleefde de houtsnip al bij al zijn hachelijk avontuur.
Hoe het verder zal verlopen met de ontsnapte sakervalk en de noordelijke slechtvalk, valt nog af te wachten. Maarten heeft reeds een oproep gedaan bij de valkeniers, maar tot nog toe is de eigenaar nog niet gevonden.
De kerk in Oud-Berchem krijgt eveneens sporadisch bezoek van Junior, de veelbesproken slechtvalk uit Borgerhout. Hij weigerde destijds zijn nestplaats aan het Koxplein te verlaten. Hij bracht het jaar daarna, in 2024, zelfs zijn plusbroers en -zussen mee groot. De Junior-saga was daarmee nog niet ten einde. Zo joeg hij dit jaar zijn vader weg om vervolgens met zijn moeder te paren. Die moeder ging een kerk verder nog om met de vader, waarmee ook ettelijke paringen gebeurden. Het broeden van de eieren lieten beide mannen over aan de vrouw, die bovendien voor haar eigen eten moest zorgen. De eieren lagen meer bloot dan wenselijk. Vlak voor het onverwachte uitkomen van de vier eieren dit jaar, geraakte Junior gekwetst aan het oog en verdween vervolgens. De vader van Junior nam zijn plaats terug in en bracht de vier jonge mannetjes slechtvalken mee groot. Een paar weken later dook Junior plots op en verscheen sindsdien op verschillende plaatsen, waaronder aan de felbegeerde Sint-Hubertuskerk.
De noordelijke wintergaste gaat alvast geen rustige overwintering tegemoet.
Wordt vervolgd!
© Chantal Van Gool – houtsnip landt in Berchemse straten – sakervalk op Sint-Hubertuskerk – noordelijke slechtvalk op Sint-Hubertuskerk – Junior op Sint-Hubertuskerk
Wandeling ‘Stille nacht, heilige nacht’ in Ertbrugge
Nieuws van VMPA vzw – Vereniging voor Milieueducatie Provincie Antwerpen
Op kerstdag kan je wandelen met een VMPA-gids in het mooie gebied Ertbrugge. Ludwig neemt je mee op reis in het verre verleden.
Wat is dat allemaal met Kerstmis? Miljoenen vieren deze dag. Maar wist je dat Kerstmis teruggaat tot het heidens tijdperk? Het heidens kerstfeest is een boeiend onderwerp dat ons veel kan leren over onze volksaard. Kerstbomen, maretak, kerstperiode en kerstversieringen hebben hun oorsprong in het verleden. Waarom is er geen maretak in Ertbrugge?
En wat betekent de natuur voor jou? Is de natuur ‘heilig’?
Maar ook de stilte is belangrijk. We leven in een wereld die altijd doorgaat en waar het bijna nooit stil is. We merken dit vooral op in deze ‘feestperiode’. We worden overprikkeld. Lawaai bezorgt ons stress. We vullen onze oren constant met muziek. We zijn nooit in rust. Elk vrij ogenblik kijken we op onze smartphone. We zijn zo bang iets te missen (FOMO). Daarom is het belangrijk dat we stilte opzoeken, ook al is het maar 10 minuten per dag.
Samen zullen we eens goed luisteren wat we juist horen in Ertbrugge. We gaan ook eens kijken welke planten er nu bloeien. Zien we nog paddenstoelen? We bekijken de knoppen van bomen en struiken. En we komen tot rust.
Bijeenkomst: Hoek Schotensesteenweg – Ertbruggelaan, Deurne.
Wanneer: donderdag 25 december 2025 -kerstdag om 14.00 uur.
Je moet je niet aanmelden. Gewoon naar de bijeenkomstplaats komen. De wandeling is gratis.
© Peter Van der Jeught – stinkend nieskruid en vliegenzwam.
Beheerdagen in natuurreservaat Wolvenberg en proficiat aan al onze beheerders!
Elke week beheert een team enthousiaste vrijwilligers dit mooi stukje natuur in de stad, zodat een variëteit aan planten en dieren er standhoudt en een kans krijgt om er te leven.
Wil jij meehelpen? Dat kan! Ervaring is niet vereist (maar uiteraard wel een plus) en je hoeft je niet vooraf aan te melden.
Kom gewoon af!
Hieronder vind je de volgende beheerdagen tot einde maart (telkens van 9.30 uur tot 12.00 uur).
7 december, 21 december 2025.
2026
11 januari, 25 januari, 8 februari, 22 februari, 8 maart, 15 maart, 22 maart, 29 maart.
Let wel! Het beheer in december 2025, januari en februari 2026 is niet elke zondag, maar slechts op de aangegeven data.
Vanaf 8 maart 2026 is het beheer terug wekelijks (op zondag).
Plaats afspraak: container hoek Posthofbrug en Singel.
Met het eindejaar in zicht willen we de inzet van onze beheerploeg toch eens in de bloemetjes zetten! Soms in koud en nat weer is de ploeg iedere zondag druk in de weer met houweel, spades, zaag, kruiwagens en wordt er volop gemaaid, gerijfd, gespit en afgevoerd. Bij de vuilnistoer worden soms de vreemdste dingen gevonden!
Maar vooral 23 november werd toch een gedenkwaardige dag! Lees er alles over in het volgende verslag van conservator Frank:
“Dag Wolvenbergers,
De oproep ‘alle hens aan dek’ viel niet in dovemansoren en wat eerst een zware klus leek, nl. het planten van een 30-tal boompjes (overschot van een boomplantactie van de Stad Antwerpen) werd zelfs in recordtijd afgewerkt. Dannick plantte het eerste exemplaar, een gele kornoelje, in het bosje bij de container (op de plaats waar eerder een Chinese liguster verwijderd werd). Een eerste ploeg met André, Dannick, Dirk en Francis vertrok met de grote kar en 13 boompjes plus het nodige spitgerief (zware spades, houweel en bijl) naar een eerste stopplaats aan de voetgangersbrug, waar 2 exemplaren van lijsterbes en 4 van gele kornoelje links en rechts van de hoofdingang in de grond werden gestoken. Daarna vervolgden ze hun weg naar de Brilschans waar achter het kastanjehouten hek aan het nieuwe perceel 5 exemplaren van wintereik en 2 van lijsterbes geplant werden. De tweede ploeg met Roger, Kris, Maria, Anita, Beatrijs en Frank startte met de aanplanting van 2 exemplaren van hulst in een sluippadgat langs de Singel en van 3 exemplaren van sporkehout in een wat opener stuk in het achterliggende bosperceel. Daarna werden 4 exemplaren van sporkehout geplant in het bosperceel (waar Natuurpunt-Ekeren in het voorjaar enkele populieren kapte, ten noorden van de voetgangersbrug) dit o.m. ter vervanging van reeds vroeger uitgespitte pluimes. In het perceel met gekapte robinia (vlakbij de trap van de voetgangersbrug) werden een wintereik en 2 gele kornoeljes geplant. 1 wintereik vond een plaats aan de rand van het bloemrijk grasland/ruigte aan het toekomstige Natuurhuis. Alles werd in recordtijd afgewerkt zodat er nog oosterse kornoelje uitgespit werd op de helling tussen het wandelpad en de vijver (noorden van perceel W6). De uitgespitte exemplaren werden afgevoerd naar de hoop achter de container, die opnieuw flink aangroeide. Het was een vruchtbare, maar wel koude en natte voormiddag, die rond het middaguur afgerond werd aan de container.
Groeten, Frank”
Aan al onze beheerders van de Wolvenberg, hartelijk proficiat voor jullie onafgebroken inzet en volharding!!
Internationale dag van het vrijwilligerswerk op 5 december
Op 5 december 2025 is het weer zover: de Internationale dag van het Vrijwilligerswerk!
Op deze dag wordt wereldwijd het vrijwilligerswerk gevierd en worden vrijwilligers bedankt voor hun inzet.
Vanuit Natuurpunt Antwerpen Stad willen we dan ook al onze vrijwilligers in de ‘bloemetjes’ zetten. Want jullie ‘bestuiven’ de toekomst! We hopen nog lang van jullie gezelschap en noeste ijver te mogen genieten en zien jullie graag terug op één van onze activiteiten!
Dankjewel NAS-vrijwilliger!! Jij maakt het verschil!
