Trektellen aan de Oosterweelbocht: altijd wel een verrassing
Oktober 2026 stond bij onze vogelwerkgroep De Stadsmus volledig in het teken van de vogeltrek. Met een nieuwe, op maat gemaakte trektelcursus en een grote portie zin en enthousiasme stonden we, op één uitzondering na, ieder weekend op de trektelpost Oosterweelbocht.
Onze trektelpost bevindt zich aan de bocht van de Schelde, een gebied met wat slikken en schorren en een zicht van 360 graden. Dat betekent ook dat we best wel wat atypische soorten kunnen zien voor een stad en dit jaar hadden we prijs.
We startten op zaterdag 3 oktober met een zonovergoten voormiddag en een 13-tal enthousiaste deelnemers. Die start ging gepaard met Eurobirdwatch, een jaarlijkse simultaantrektelling waar alle trektelposten over gans Europa aan deelnemen.
Met het mooie zicht op de Schelde staken de eerste overvliegende trekvogels prachtig af tegen de staalblauwe hemel. Zeven grote zilverreigers vlogen de Schelde over en werden iets later gevolgd door twee lepelaars. De meest bijzondere waarneming die dag was geen vogel, maar een zeehond die we in de verte zagen zwemmen. Met 364 getelde exemplaren was dit een redelijk magere start van de trektelling. Het goede weer zorgde voor een moeilijkere telling. Vogels vliegen namelijk een pak hoger tijdens mooi weer en weinig tegenwind.
Op 4 oktober was het voornamelijk een herhaling van de dag ervoor, met houtduiven en graspiepers aan de leiding van de lijst.
Tijdens onze cursusexcursie op 11 oktober stond onze trektelpost zo goed als vol. Als een legertje waarnemers stelden we ons op aan de dijk van de Schelde, uitgerust met telescoop, verrekijker, fototoestel en een stoeltje. We hoorden en zagen de eerste boomleeuweriken overvliegen, de graspiepers waren ook duidelijk op gang gekomen en qua vinken ging het aantal eveneens goed de hoogte in.
Maar plots was daar het moment dat er geroepen werd “een Jan-van-gent”! Het bleek een juveniele jan-van-gent die netjes de Schelde volgde richting het zuiden. Wat een bijzondere soort voor onze stad! De euforie was nog niet voorbij wanneer er opnieuw geroepen werd: ‘zeekoet’! Ja hoor, vlak voor onze neus kwam daar een zeekoet voorbij gezwommen. Zo dichtbij dat we de pootjes mooi zagen peddelen in het water. Een mooiere afsluiter van een trekteldag konden we ons niet wensen.
Op 17 oktober ging onze cursusexcursie door aan een andere trektelpost, Zigeuner in Mortsel. Daar zagen we grote groepen kolganzen en aalscholvers overvliegen. Een velduil, die zeer hoog en ver vloog, werd eveneens genoteerd. De trek van de sperwers die stilaan op gang kwam, liet zich hier ook goed zien. Leuke treksoorten, zoals de koperwiek en kramsvogel, druppelden in kleinere groepen binnen. Rondom de trektelpost zaten nog bijzondere soorten zoals de graszanger, een zeldzame soort die het de laatste jaren duidelijk goed doet in onze streken door de klimaatverandering.
Het laatste weekend – 25 oktober – stonden we opnieuw op post, ditmaal was de wind voelbaar van de partij. Storm Austen was nog maar net voorbij of een volgende storm, Boelo, was weer in aantocht. We hoopten opnieuw op bijzondere soorten, want een storm kan wel eens de gekste soorten meer het binnenland in blazen. Met 4 Beaufort, en stijgend waterpeil, leek de Schelde op een bepaald moment wel de Noordzee met echte golven en witte koppen.
Behalve een klein groepje toendrarietganzen die overvlogen, bleven de bijzonderheden uit. Maar de grote groepen spreeuwen en vinken hielden ons alert. Naar het einde van de telling begon ook de windkracht toe te nemen en sloten we de telling af met de eerste buizerds van de dag. Met net iets meer dan duizend exemplaren was dit het hoogste dagtotaal aan onze trektelpost dit jaar.
© Rune Matthijssens – juveniele jan-van-gent
© Rune Matthijssens – zeekoet
Vogeltelling in Stadspark op 8 november
Iedere eerste zondag van de maand houden we een vogeltelling binnen ons werkingsgebied. Op die manier trachten we het vogelbestand in kaart te brengen en worden er statistieken bijgehouden hoe goed of minder goed het gaat met een vogelsoort.
Maar deze keer wordt het niet de eerste zondag, maar gaan we vogeltellen op 8 november 2026 in het vernieuwde Antwerpse stadspark.
We starten om 8.30 uur, einde rond 11.00 uur.
Afspraakplaats: hoek Van Eycklei – Quinten Matsijslei.
Zin om mee te doen? Gewoon doen! Ook beginnende vogelspotters zijn welkom.
Een verrekijker en aangepaste kledij naargelang het weer. We staan geregeld stil, dus warme kledij is bij fris of koud weer zeker een aanrader.
Meer info (inschrijven mag, maar hoeft niet): vwgdestadsmus@gmail.com
© Chantal Van Gool – sperwer
Lezing door Petra Vijncke op 19 november
Een jaar vol ontdekkingen – grootse verhalen over kleine beestjes
Spinnen, wormen, slakken, duizendpoten, pissebedden en insecten: soms lijkt het wel alsof niemand hen graag ziet, terwijl deze kleine diertjes voor de biodiversiteit en diverse ecosystemen bijzonder belangrijk zijn. Onbekend maakt onbemind, en daar wil het boek Een jaar vol ontdekkingen – 365 grootse verhalen over kleine beestjes (P. Vijncke – C. Istace) verandering in brengen.
In je tuin, in bermen, tijdens een wandeling en zelfs op het kerkhof: wie zijn ogen de kost geeft, ontdekt doodgewone soorten die naderhand helemaal niet zo gewoon blijken te zijn. Sommige spinnen zijn slimme sluipmoordenaars, wantsen ontpoppen zich tot Houdini, slakken zijn casanova’s en oorwormen tonen zich als zorgzame moeders. Alleen… weten veel mensen niet dat er achter kleine beestjes een verhaal schuilgaat dat veel boeiender en spannender is dan de beste tragedies van Shakespeare.
In deze boekvoorstelling neemt Petra Vijncke je mee in het verhaal van 10 ‘doodgewone’ soorten die leven in je huis en tuin. Wedden dat je hierna helemaal anders kijkt naar spinnen, slakken, insecten en andere kriebeldiertjes?
Na de lezing kan je het boek aankopen en laten signeren.
Afspraakplaats: Conferentiezaal, GC ’t Gasthuis, Turnhoutsebaan 199, 2110 Wijnegem
Aanvang om 20.00 uur tot 22.00 uur
Leden NP: € 7,50. Niet leden NP: € 12,00
Gelieve in te schrijven via: https://www.natuurpunt.be/agenda/lezing-een-jaar-vol-ontdekkingen-grootse-verhalen-over-kleine-beestjes-29513
Actie Behaag… natuurlijk 2026 – afhaling op 28 november
Het is bijna zover! De bestelde pakketten kunnen afgehaald worden op zaterdag 28 november.
Alle info hierover vinden jullie op:
https://schijnvallei.be/nieuws/behaagactie-2026
We wensen jullie veel succes met de aanplantingen!
NP Land van Reyen – quiz op 21 november
Op zaterdag 21 november organiseert NP Land van Reyen een Natuurpunt-quiz. Een gezellige avond vol leuke vragen, puzzelplezier en natuurlijk… een vleugje natuur.
Of je nu een doorwinterde quizzer bent, een natuurliefhebber, of gewoon zin hebt in een fijne avond met vrienden: iedereen is welkom.
Je kan inschrijven via: https://www.natuurpunt.be/agenda/quiz-np-land-van-reyen-30979?date=21/11/2026
Wandeling ‘Paddenstoelen en vallende bladeren’ op 15 november
Nieuws van VMPA vzw – Vereniging voor Milieueducatie Provincie Antwerpen
In 1977 werd domein ‘Wijnegemhof’ beschermd als cultuurhistorisch landschap. Het is bekend om zijn Jan Vlemincktoren, een duiventoren. Je vindt er overblijfselen van het 16e eeuws kasteel.
Door het domein lopen het Grote Schijn en de Zwanebeek. Zowel Natuurpunt als GruunRant zijn rond deze waterlopen actief.
In 2012 werd voor dit gebied een landschapsbeheerplan gemaakt om de functies erfgoed, (zachte) recreatie en natuurbehoud te verzoenen.
Een van de ingrepen was het vervangen van de paardenkastanjedreef door een dubbele dreef van bruine beuken. Er werd hiervoor een druppelirrigatiesysteem aangelegd. Ook het terugdringen van exoten was nodig.
Marianne en Ludwig, VMPA-gidsen, nemen u mee door dit domein. De natuur kleurt magisch rood, geel, oranje en bruin. De bomen laten hun bladeren dwarrelen. Geheimzinnige paddenstoelen verschijnen uit de grond. Leer het verschil tussen samenlevers, opruimers en parasieten.
Ondertussen vertelt Marianne op haar eigen wijze fascinerende natuurweetjes, -vertelsels en -feiten.
Ook vogels zoals bosuil, aalscholver, buizerd kan je er tegenkomen en/of horen.
Ik zou zeggen welkom, sluit aan bij deze wandeling.
Bijeenkomst: Wijnegemhof, aan de witte villa, Pastorijlaan 14, Wijnegem.
Wanneer: 15 november 2026 om 10.00 uur.
Je moet je niet aanmelden. Gewoon naar de bijeenkomstplaats komen. De wandeling is gratis.
© Ludwig Van den Eynde – schubbige bundelzwam
Nieuwe uitgave ‘Vogelatlas van Vlaanderen: broed- en wintervogels in 2020-2024’
Twintig jaar na de vorige uitgave worden in deze atlas voor het eerst zowel broedvogels als alle overwinterende vogelsoorten samen in kaart gebracht.
Op de Belgische vogeldag, op 24 oktober 2026, werd de eerste druk officieel overhandigd.
Veldwerk is gebaseerd op data van zo’n 440 vrijwilligers en duizenden uren terreinwerk over 5 broedseizoenen en 4 winterseizoenen.
Aan deze tellingen hebben ook een aantal Stadsmus-vrijwilligers meegewerkt.
Deze atlas is nu te koop op de website van Natuurpunt: Vogelatlas van Vlaanderen bestellen | Natuurpunt Winkel
Onze volgende beheerdagen in natuurreservaat Wolvenberg
Elke week beheert een team enthousiaste vrijwilligers dit mooi stukje natuur in de stad, zodat een variëteit aan planten en dieren er standhoudt en een kans krijgt om er te leven.
Wil jij meehelpen? Dat kan! Ervaring is niet vereist (maar uiteraard wel een plus) en je hoeft je niet vooraf aan te melden.
Kom gewoon af naar de container op de kruising van de Singel en de Posthofbrug.
Er wordt iedere zondagvoormiddag beheerd van 9.30 uur tot 12.00 uur.
Vanaf 1 november beheer 2-wekelijks!
zondag 1 november, van 9.30u tot 12u
zondag 15 november, van 9.30u tot 12u
zondag 29 november, van 9.30u tot 12u
zondag 13 december, van 9.30u tot 12u
zondag 27 december, van 9.30u tot 12u
© Beheerploeg