Menu

Het Halfmaantje

Op de grens van Berchem, Wilrijk en Antwerpen ligt een fortrestant dat een belangrijke plaats in het Ringbos inneemt: het Halfmaantje.
Dit restant van de grote omwalling is nog herkenbaar in de V-vormige punt waarover een thans geasfalteerde weg loopt. In het gebied van het Halfmaantje bevinden zich gedeelten van de Kleine Ring, waarin de oude kasseiweg verder loopt. Hierlangs bevindt zich een oude haag van Eenstijlige meidoorn.

Van de bosflora in het park zelf is zo goed als niets bewaard, maar in de restanten in de snelweg bevinden zich nog Bosanemoon, Boshyacint en Sneeuwklokje. De bermen die hieraan grenzen zijn buitengewoon schraal met indicatoren als Kleine leeuwentand, Muizenoor, Gewone veldbies, Eekhoorngras, Eenjarige hardbloem, Pilzegge en diverse soorten haarmos; een afspiegeling van de heischrale flora die hier eeuwenlang standhield. Tegenwoordig is het park voor 90% omgezet in sportgazon, omgeven door een hoge afsluiting en een asfalten fietspad.

Het Halfmaantje ligt in het Nachtegalenparkcomplex, waar het de verbinding vormt met de bermen en struwelen van het Ringbos. Er is één doorgang naar de snelweg die danig verborgen ligt. Een fietspad met verlichting, dat niets met het parkgebruik te maken heeft, loopt langs de rand, tussen de ingang aan de Dikke Mee en de dreef over de Craeybeckxtunnel. Als afscheiding met de snelweg is een hoge aarden wal met puin en grond van onbekende oorsprong aangelegd.

Alleen de buitenrand is nog natuurlijk, en bijna geheel in gebruik als geluidswal. Eén deel is redelijk gerijpt (35 jaar ongemoeid gelaten), en er heeft zich een kruidlaag met een mooie populatie Bosviooltje, Speenkruid, Bosklimopereprijs en IJle zegge kunnen vestigen. In de goed ontwikkelde struiklaag herkennen we een kalkminnende gemeenschap van Echte liguster, Duindoorn en Sleedoorn, die mogelijk niet oorspronkelijk zijn, maar op een vrij natuurlijke wijze de minerale bodem weten te veroveren. Er is ook een mooie kolonisatie met Brem waar te nemen. Kardinaalsmuts, die in enkele bosjes in de snelweg nog is waargenomen, ontbreekt hier helaas. De rest van de geluidswal is bedekt met een boomlaag die bijna volledig uit exoten bestaat.

In de rustige struwelen van het Halfmaantje worden dikwijls trekvogels waargenomen. Op een zachte dag in februari kun je steeds Sijzen en Putters zien die zich te goed doen aan de zaadjes van Kaardenbol, Zwarte els en Ruwe berk. Sperwer is er vrijwel steeds boven het bosje te zien. In de zomer kun je hier goed de aankomende roofvogels bekijken, zoals Buizerd, Boom- en Torenvalk.

Voor de toekomst overweegt men een klassering als Beschermd Landschap, voor het gehele Nachtegalenpark. Bij een goed natuurgericht beheer is het mogelijk iets van de schoonheid van dit landschap te herstellen, en de bermen van het fietspad en de geluidswal als natuurverbindingsgebied op te nemen in een totaalplan voor duurzame ontwikkeling van onze stad.